Spatadertherapie

DELEN

Spatadertherapie. Het roept wel een aantal vragen bij de mensen op, als men van deze therapie hoort. Wat is het eigenlijk? Doet het zeer? Dat mag toch helemaal niet! Van spataderen moet je toch afblijven, daar mag je toch niet aankomen en zeker niet masseren? Inderdaad: vroeger en nu geldt nog steeds, dat je als leek van spataderen moet afblijven. Als je medisch onderlegt (lees ‘arts’) bent en kennis en ervaring hebt, zijn spataderen goed te behandelen. Tegenwoordig zijn er andere ervaringen dan vroeger, en is er een nieuwe visie op de behandeling van spataderen ontstaan.

 Het ontstaan van de therapie

De Spatadertherapie is een therapie die bij toeval is ontdekt door Jom Lamers (1986). Tijdens zijn werk als sportmasseur ontdekte hij dat tijdens het masseren, met name van zwangere vrouwen, de spataderklachten afnamen. Na een aantal behandelingen bij zwangere vrouwen bleek dat de klachten minder werden en na de bevalling nagenoeg helemaal verdwenen waren. In de loop der jaren ontwikkelde hij verschillende specifieke handgrepen en behandelde hij vele zwangere vrouwen. De resultaten waren zo goed dat hij besloot de therapie bekendheid te geven. Jom Lamers noemde de therapie ‘Jomtherapie’.

 

Om meer duidelijkheid te krijgen werd in overleg met Jom Lamers de naam veranderd in de huidige naam ‘Spatadertherapie’. In 1998 is de vereniging van spatadertherapeuten opgericht. De therapie bestaat al weer ± 15 jaar en is nog steeds in ontwikkeling. Het masseren van de spataderen kent men sinds 1986. Vroeger werden alleen steunkousen geadviseerd tijdens de zwangerschap. Na drie à vier keer is men pijnvrij en kan blijvende schade aan de spataderen voorkomen worden.

Anatomie en fysiologie

Het bloedvatenstelsel kent meerdere soorten bloedvaten, zoals:

Arteriën Dit zijn de grote aanvoerende bloedvaten, naar de diverse organen en van het hart af. De wand van een arterie bestaat uit 3 lagen, waarvan de binnenste uit endotheel, de middelste uit elastisch bindweefsel en de buitenste laag uit collagene vezels bestaat;

Arteriolen Dit zijn kleinere arteriën;

Venen Dit zijn de aders die het bloed terugvoeren naar het hart. In de aders zitten kleppen die ervoor zorgen dat het bloed niet terug kan stromen. Deze gaan alleen in één richting open: stroomopwaarts. Het zijn deze kleppen die het bloed alleen naar boven toe doorlaten en niet naar benden. Als deze kleppen niet goed werken, dus insufficiënt zijn, ontstaan spataderen. De diffusie-capillairen van het vatenstelsel, die de cellen van de aderwand van O2 en voedingstoffen voorzien, scheuren. Het gevolg is een degeneratie van de aderwand. De grote aders liggen naast de slagaders. De aders (venen) en de kleine aders worden ook wel capaciteitsvaten genoemd,  omdat ze ± 75% van het circulerend bloed bevatten;

De venulae. Dit zijn de kleinere bloedvaatjes;

Capillairen of haarvaatjes. Dit zijn de fijnst vertakte bloedvaatjes.

Het arteriële stelsel vervoert zuurstofrijk bloed naar de cellen. Hier vindt een uitwisseling plaats van voedingsstoffen en zuurstof (O2) enerzijds, en afvalstoffen en koolzuur (CO2) anderzijds. Dit noemt men diffusie. Omdat de vaatwand zeer dun en permeabel is, kan deze uitwisseling door osmose en diffusieprocessen plaatsvinden.

Waardoor wordt het veneuze bloed voortgestuwd?

Dit gebeurt door:

1 Hartpomp:  De diastolische aan zuiging van het hart;

2 De kleppen in de aderen;

3 Weefseldruk: spierpompmechanisme;

4 Door de in- en uitademing. Door de inademing wordt de borstholte groter, er ontstaat een negatieve druk. Door deze onderdruk worden de holle aderen opengetrok-ken. Het diafragma (middenrif) gaat naar beneden, de druk in de buikholte stijgt. Door dit drukverschil wordt de terugstroom van het veneuze bloed bevorderd.

Wat zijn spataderen?

Hierboven vind u een uitleg over hoe spataderen onstaan. Spataderen zijn kronkelig lopende bloedvaten (de venen), waarvan de kleppen die in de bloedvaten aanwezig zijn niet meer goed functioneren. Met andere woorden: er is sprake van een klepinsufficiëntie van de aderen. Er is wel variatie in de mate van, de vorm, en de kleur van spataderen. Zo heb je bijvoorbeeld:

  • Druiventrosjes: Dit zijn veneuze vertakkingen in de vorm van een druiventros;
  • Kabels: Dit zijn lange kronkelige venen (bloedvaten);
  • Rups: Rupsvormige bobbels;
  • Capillairen: Berkentakvormige vertakkingen;
  • Vlekken: Roodblauwe verkleuringen van de huid / weefsel;
  • Korreltjes: Kraaltjes van bloed in de venulen.

Waar komen de spataderen nu oorzakelijk vandaan?

Voor spataderen kan men een erfelijke (familiaire) aanleg hebben, en verder veronderstelt men een aangeboren bindweefselzwakte van de vaatwand.

Wat zijn de mogelijke oorzaken?

  • Staande beroepen, zoals bijvoorbeeld kapsters, verkopers, chirurgen, o.k.-personeel, maar ook bijvoorbeeld vrachtwagenchauffeurs (inactiviteit);
  • Het leefpatroon. Van invloed zijn bijvoorbeeld roken (capillairen slippen dicht), alcohol (vaatverwijdend), weinig beweging, slechte conditie, sporten zoals bijvoorbeeld  paardrijden, stijldansen, oude blessures (door b.v. trauma heeft het veneuze systeem zich niet goed hersteld);
  • Stress (vlucht-vecht mechanisme: onder invloed van adrenaline verminderde circulatie van de venen en arteriolen, vooral in de benen).
  • Strakke afbindende kleding, zoals bijvoorbeeld: afknellende kniekousen, strakke pijpjes van het ondergoed;
  • Veel met de benen over elkaar zitten (afknellen van de beenvaten);
  • Zwangerschap( hormonale veranderingen). Tijdens de zwangerschap verslapt de vaatwand, onder invloed van het hormoon progesteron. Tijdens de zwangerschap maakt de vrouw ook meer bloed aan, zo’n 1.1/2 liter. Dus de bloedbelasting in de vaten wordt groter. Dit bloed bevindt zich voor een groot deel in het onderlichaam van de zwangere. In het bekken neemt de druk op de vaten toe door de groei van de baarmoeder (ook de groei van het kind neemt toe). Dit veroorzaakt een overvulling van de been-aderen. De vaatwand is niet bestand tegen deze druk en gaat uitzetten (spatten). Van de zwangere vrouwen heeft 23% spataderen. Tegenwoordig zijn de vrouwen ook ouder, eer men start met kinderen (slechtere conditie van de aderen). Ook als men veel kinderen krijgt is het risico groter: het veneuze stelsel heeft dan al meerdere zwangerschapsbelastingen ondergaan.

Spataderlocaties

Bij gezonde mensen ontstaan de varices direct onder de huid. De dieper gelegen vaten worden gesteund door de omliggende weefsels. Meestal zijn de spataderen (varices) gelokaliseerd in de benen en/of locaties op de voeten. Dit wil echter niet zeggen dat er op andere delen van het lichaam geen variceslocaties kunnen optreden. Bij vrouwen kunnen op de labia ook varices voorkomen.

De klachten die spataderen met zich meebrengen zijn divers:

  • Vermoeide, zware, pijnlijke, onrustige benen;
  • Kramp in de benen (dit kan meerdere oorzaken hebben);
  • Bewegingsbeperking b.v. tijdens de zwangerschap;
  • Door de slechte bloedcirculatie kan het vocht ook moeilijk geresorbeerd worden en kan er in meer of mindere mate oedeem ontstaan;
  • Blauwachtige verkleuring van de huid aan de benen;
  • Slechtere conditie van de huid. De huid is dun, glanzend en slecht gevoed, eerder kans op huiddefecten en slechtere huidgenezing. De elasticiteit van de huid is minder.

Het principe van de spataderbehandeling

Door middel van massage wordt een gedeelte van het stagnerende bloed uit de venen gemasseerd. Het veneuze stelsel en diffusie-systeem vult zich met vers bloed, waardoor er een betere diffusie plaatsvindt. Veneus bloed met afvalproducten wordt afgevoerd en de doorstroming wordt beter op gang gebracht. Er kunnen weer zuurstofrijk bloed en verse voedingstoffen in de bloedstroom komen. De conditie van de venen en de omringende weefsels wordt verbeterd, betere lymfe-doorstroming. De huid wordt gefrotteerd (opgeruwd), wordt elastischer en steviger en wordt ook gezonder met als gevolg dat de aderen meer weerstand ondervinden en minder snel naar buiten uit kunnen zetten. Kortom: een betere circulatie van de bloedstroom in de benen door middel van massage, waardoor de huidconditie ook verbeterd wordt. Het kwalitatief (zuurstof- en voedingsstof)arme bloed dat onder in het bloedvat of spatader zit, (het door het niet goed functioneren van de kleppen achtergebleven bloed) wordt door middel van een bepaalde druk, richting hart gestuwd.

spataderen

De invloeden van de therapie

  • Verbeterde stofwisseling:
  • betere arteriële circulatie; betere drainage van veneuze en lymfe-circulatie;
  • verhoogde doorlaatbaarheid van stoffen;
  • Verbeterde spierfunctie;
  • Verbeterde doorbloeding. De doorstroming van het bloed in de benen wordt aanzienlijk verbeterd, wat ook ten goede komt aan de conditie van de huid;
  • Ontspanning van het hele lichaam.

Wie komen er voor in aanmerking?

Mensen die klachten hebben van spataderen, moede onrustige benen, dikke (oedemateuse) benen. Personen die wel / niet medisch behandeld zijn voor spataderen en voor een andere therapie kiezen buiten de medische therapie om. Deze vorm van therapie is niet alleen voor vrouwen aan te raden; ook mannen kunnen er veel baat bij hebben. Als men familiair belast is maar men heeft nog geen (zichtbare) spataderklachten kan het zich laten masseren door een gecertificeerde spatadertherapeut(e) preventief werken.

Zwangere vrouwen raadt men aan om te starten met deze therapie rond de 20e week van de zwangerschap, op advies van arts of doorverwijzing van de verloskundige. De behandeling vindt over het algemeen één keer per week plaats, zowel tijdens de zwangerschap als na de bevalling, tot en met de ontzwangeringsperiode. De spataderen die tijdens de zwangerschap zijn ontstaan trekken geheel of vrijwel geheel weg. Oude spataderlocaties van vorige zwangerschappen worden over het algemeen lichter van kleur, doen minder pijn of geven geen pijnklachten meer. Soms trekken de locaties ook weg.

Voor mannen en niet zwangeren eens per week gedurende 3 tot 6 à 7 weken, om daarna af te bouwen afhankelijk van de klachten.

Voor de niet zwangere vrouwen vlak voor de menstruatie, kan men 1x per maand een behandeling doen, omdat de vaten dan gevulder zijn en men vocht vasthoudt. Dit ongemak geeft ook extra klachten. De klachten kunnen door de massage veelal ondervangen worden in die periode.

Invloed van de massages

De klachten worden na enkele massages al aanzienlijk minder.

De pijn en de kramp verdwijnen, de moeheid in de benen wordt veel minder of verdwijnt helemaal. Zo wordt ook voorkomen dat er nieuwe locaties bijkomen. Latente varices worden zichtbaar en verdwijnen onder invloed van de massage. Oedeem vermindert omdat ook de lymfevaten tegelijkertijd worden meebehandeld. De dieper gelegen lymfevaten worden meegemasseerd door de druk van de massage. De druk van de massage wordt in 3 sessies opgebouwd van 60-80 naar100% druk. De massage wordt als prettig en ontspannen ervaren. Het is n.l. een massage die geen pijn doet mits de juiste druk wordt toegepast!

Waar let je nog meer op tijdens de behandeling?

Bij de behandeling van spataderen let je ook op:

  • Verharde aderen (harde donkere plekjes in de aderen);
  • Huidaandoeningen;
  • Bloedkorrels;
  • Spierverkorting (doorverwijzen naar fysiotherapeut, sportmasseur).

De contra-indicaties

Bij afwijkingen aan de benen niet behandelen tenzij men toestemming heeft van de arts. zoals bijUlcus cruris varicosum, Hartfalen / hartlijden, Koorts (algeheel gevoel van ziek zijn)

Voor meer informatie klik hier 

DELEN