Huid – beter en jonger

DELEN

Het verouderingsproces van de huid gebeurt eigenlijk op twee manieren. Enerzijds heb je de intrinsieke veroudering, die wordt bepaald door genetica en tijd, anderzijds is er de extrinsieke veroudering, die het gevolg is van omgevingsfactoren, zoals blootstelling aan de zon. Gelukkig is de wetenschap aan het ontdekken dat je huid ook perfect reageert op de juiste soort (zelf)zorg, voor zowel preventie als het herstellen van schade. De truc is om te ontdekken wat jouw huid voor speciale behoeften heeft, omdat niet iedere huid hetzelfde is. Om dat te doen helpt het om te begrijpen wat de twee belangrijkste oorzaken zij bij de veroudering van de huid.

Verlies van ondersteuning

De huid is opgebouwd door een sponsachtige eiwitstructuur, genaamd collageen. Deze ondersteunt de huid en geeft het gezicht een jeugdige, strakke uitstraling. De structuur van de ‘spons’ wordt gevormd door een gelachtige substantie bekend als glycosaminoglycanen (GAG’s), samen met vet. GAG’s zijn samengesteld uit vochtvasthoudende suikers en zijn een belangrijk onderdeel van het bindweefsel; ze worden constant gemaakt en afgebroken. Een tekort aan glycosaminoglycanen kan het verouderingsproces versnellen doordat het leidt tot collageenvermindering en een verlies van elasticiteit.

Hardwerkende cellen genaamd fibroblasten, die leven in de basis van de huid, produceren een continue toevoer van vers collageen en verse GAG’s. Fibroblasten maken ook het enzym collagenase, dat geacht wordt de oude collageenvezels af te breken, zodat ze kunnen worden gerecycled tot nieuwe – dit houdt het frame van uw huid robuust. Wetenschappers hebben ontdekt dat de fibroblasten bij de ouderwordende huid nog steeds de mogelijkheid hebben om nieuw collageen en nieuwe GAG’s te produceren, maar ze ontvangen niet meer zoveel signalen die hen stimuleren om dat te doen.

Ondertussen blijven ze collagenase produceren, dat nog steeds de structuur ontmantelt – wat resulteert in een duidelijke onbalans tussen afbraak en wederopbouw. Blootstelling aan de zon (zelfs wanneer het geen zonnebrand veroorzaakt)  veroorzaakt oxidatieve schade die het proces van collagenase versnelt, waardoor er rimpels ontstaan en de huid slapper wordt. De UV-straling van de zon veroorzaakt eigenlijk twee soorten schade: UVB-straling, die meestal wordt geabsorbeerd door je cellen, veroorzaakt zonnebrand en verhoogt het risico op huidkanker; UVA-straling schaadt verder ook het DNA, en het stimuleert ook meer enzymatische afbraak van collageen, terwijl het nieuwe vorming van collageen door de fibroblasten remt.

Je huid beschermen, repareren en opbouwen

Er zijn een aantal bekende voedingsstoffen waarvan bewezen is dat ze van essentieel belang zijn voor een gezonde huid. Dit zijn beta-caroteen (5,000-25,000 IE per dag), vitamine E (400-2,000 IE per dag), vitamine C (2.000 mg per dag), citrus bioflavonoïden (100-300 mg per dag), luteïne (5-15 mg per dag), en druivenpitextract (25-50 mg per dag).

Deze voedingsstoffen werken samen als krachtige antioxidanten ter bescherming, het behoud en het herstellen van collageen, maar ook tegen de zonnestraling. Je mag er daarom van uit gaan dat je huid niet optimaal zal reageren op het beschermende effect van de high-tech zonnebrandproducten waar je veel geld voor betaalt, als er een van deze stoffen aan ontbreekt. Gelukkig zijn er ook veel voedingsstoffen met een goede, huidverzorgende invloed.

Lycopeen

Terwijl het krachtige antioxidant bèta-caroteen rechtmatig thuishoort  in de bovenstaande lijst van belangrijke voedingsstoffen voor een gezonde, jong uitziende huid, is er nog een belangrijker lid van de carotenoïden familie voor het behoud van een jong uitziende huid, namelijk lycopeen. Deze stof is al in de huid aanwezig en eigenlijk in een hogere concentratie dan bèta-caroteen. Wat er gebeurt bij zonnebrand is dat het bèta-caroteen niveau in de huid eigenlijk nauwelijks verandert, maar dat het lycopeen niveau met bijna de helft daalt. Dit betekent dat de huid  gebruik maakt van lycopeen om de ontsteking en DNA-schade te verminderen veroorzaakt door de giftige vrije radicalen die worden gegenereerd op basis van blootstelling aan de zon.

Studies hebben ook bevestigd dat om de huid te beschermen tegen beschadiging door de zon – de belangrijkste en meest vermijdbare oorzaak van huidveroudering – lycopeen het belangrijkste is. Er is ook een directe correlatie tussen de dalende niveaus van lycopeen en een ruwe huid. In feite geeft het lycopeenniveau in de huid duidelijk aan, door middel van de gladheid of ruwheid van de huid, wat de leeftijd van iemand is! Daarnaast verbetert lycopeen  significant de afweerbarrière en biedt een anti-inflammatoire bescherming in de epitheelcellen van onze bloedvaten, die gespecialiseerd zijn in het maken van huidcellen. Het spreekt voor zich dat lycopeen daarom een belangrijke speler is in het instant houden van een gladde, veerkrachtige en gezond uitziende huid. De meeste mensen weten wel dat lycopeen te vinden is in tomaten. Het is minder bekend dat het ook overvloedig aanwezig is in rode watermeloen (als het pigment), en in rode grapefruit en guave. Het is daardoor makkelijker om dagelijks een van deze voedingsmiddelen aan je normale dieet toe te voegen, en hiermee 15 mg lycopeen per dag binnen te krijgen.

Niacinamide (vitamine B3)

Onderzoek heeft aangetoond dat niacinamide snel overmatige pigmentatie (vlekkerigheid) vermindert  bij ouder wordende menselijke huidcellen. Niacinamide stimuleert ook de productie van de natuurlijke huidhydraterende stof hyaluronzuur, en verhoogt tevens het ceramideniveau in de huid. Het vermindert de fijne lijntjes en rimpels, en verhoogt de collageenvorming. Dat het zeer effectief is blijkt uit een voorbeeld waarbij een vrouw met vrij veel vlekken op haar arm en met een flinterdunne  huid, het product met de naam NIA24 ging proberen. Drie weken later stroopte ze haar mouwen op en liet beide onderarmen bekijken. De donkere vlekken waren helemaal weg, en de huid op die arm was zelfs dikker, gekleurd, en zag er gezond uit. In wezen zorgt niacinamide er voor dat er zogenaamde ceramiden en vrije verzuren worden aangemaakt. Deze stoffen versterken de barrièrefunctie van de huid. Hierdoor verliest de huid minder vocht en is hij beter bestand tegen invloeden van buitenaf. Doordat niacinamide licht exfolieert vermindert het de kans op het krijgen van schilfertjes. Bij regelmatig gebruik wordt de huid gladder en stralender en zullen fijne droogtelijntjes minder opvallen, vooral bij gebruik in combinatie met N-acetylglucosamine. Uit een recente studie blijkt dat dat een reeds bestaande vlekkerigheid verminderd, zelfs beter dan niacinamide alleen, terwijl het ook beschermt tegen UV-straling. Belangrijk is te weten dat de werking van niacinamide alleen is aangetoond bij concentraties rond de 4 tot 5%. Als ‘niacinamide’ niet in het eerste 1/3 deel van de ingrediëntenlijst vermeld staat dan is er vrijwel zeker een lagere concentratie gebruikt en hoef je van de werking niet veel te verwachten.

Ceramiden

Ceramiden zijn een lipidenfamilie en zijn belangrijk voor de menselijke huid. Ze zijn verantwoordelijk voor het behoud van een goed gehydrateerde, stralende en veerkrachtige huid, en ze zorgen voor een effectieve barrière tegen schade als gevolg van irriterende stoffen, ziektekiemen en allergenen. Dermatologisch onderzoekers vinden deze kritische functie van de huidbarrière het belangrijkst. Zonder dat zou je huid droger en dunner zijn, en kwetsbaarder voor letsel, allergie, en veroudering.

Studies tonen aan dat er ten minste elf soorten ceramiden in de menselijke huid zitten. Als de huid last krijgt van zonnebrand, rimpels, contactallergie, jeuk en andere problemen, dan is het verlies van deze barrière een belangrijke oorzaak, en bovendien een grote belemmering voor een succesvolle behandeling. Het goede nieuws is dat huidverzorgingsproducten die ceramiden bevatten deze barrière in slechts drie weken kunnen verbeteren. Lokaal gebruik van ceramiden kan heel effectief zijn.

Varenextract

Orale inname van een in water oplosbaar extract van de bladeren van de varen Polypodium leucotomos kan veel betekenen voor de huid. Het fungeert als een soort zonnbescherming, maar dan van binnenuit. Het varenextract heeft sterke antioxidatieve en beschermende, ontstekingsremmende kwaliteiten. Dit is door studies aangetoond.
In een recente Italiaanse studie werden 57 patiënten met photodermatoses (huiduitslag en/of galbulten bij blootstelling aan de zon) onderzocht. 74 procent van de patiënten vertoonden een significant verminderde huidreactie na het innemen van 480 mg per dag van dit extract terwijl ze aan de zon werden blootgesteld, zonder externe bescherming tegen de zon. Net zo belangrijk is, dat er geen negatieve bijwerkingen werden gemeld (april 2011, het Italiaanse Journal of Dermatology). In een andere, gerandomiseerde en placebogecontroleerde studie, werden huidbiopten onderzocht van proefpersonen die het extract oraal gebruikten, en vervolgens aan de zon werden blootgesteld. Hieruit bleek dat ze op het punt van vroege zonnebrand aanzienlijk minder mitochondriale DNA-schade hadden dan die normaal gesproken voorkomt bij zonverbrande huidcellen (maart 2010, Journal of the American Academy of Dermatology). In Nederland vonden we dit extract in het merk Heliocare.

Sap en supplementen

Inwendige bescherming kun je ook krijgen door het eten van groente en fruit. Het zijn met name de antioxidanten in groente en fruit die kunnen helpen beschermen tegen de schade door UV-licht, zonder daarbij de vitamine D3-productie te blokkeren. Tenminste een half uur voor u de zon in gaat kunt u granaatappelsap of bessensap en groene thee drinken en één of meer van de volgende supplementen innemen:

  • Selenium, als capsule selenomethionine 200 mcg of dagelijks 3-4 paranoten;
  • Ginkgo biloba-extract, als capsule of tablet EGb761, 120-240 mg per dag;
  • Bèta-caroteen, in pil als natuurlijk carotenoïdencomplex, of volop wortelen, pompoen, paprika en groentesappen nemen;
  • Vitamine E in pil, bijvoorbeeld 400 I.E. als d-alfa-tocopherol + gemengde tocoferolen;
  • Niacinamide (500 mg, 1-3x per dag 1);
  • Groene thee (pure ECCG) als capsules (300–600 mg/dag) en ook veel groene thee drinken;
  • Resveratrol 100-200 mg/dag of volop bessen, frambozen, druiven en rozijnen eten;
  • Het varenextract: Polypodium leucotomos, 480 mg/dag, ook perfect tegen zonne-allergie.
DELEN