Hartkwalen? wat veroorzaakt het

DELEN

Wat veroorzaakt hartkwalen? (deel 1)

Hartziekte is een van de meest voorkomende klachten. Om deze klachten te voorkomen worden steeds meer cholesterolverlagers op de markt gebracht. Vooral de laatste 5 jaar zien we een sterke toename van deze middelen. Wat we niet zien is de sterke afname van klachten. Is cholesterol wel de grote boosdoener en moeten we onze kijk hierop aanpassen? Na het lezen van dit artikel zult u cholesterol gaan zeker waarderen.
Bijna 40 jaar lang heeft de vet-hypothese of de dieet-hart opvatting het medisch denken over hartkwalen gedomineerd. In ruime uiteenzettingen beweert deze theorie dat als we voedsel eten wat rijk aan verzadigd vet en cholesterol is, dat dit cholesterol zich dan in onze bloedvaten afzet in de vorm van plaque of atheromas, en dat die dan blokkages veroorzaken. Als deze blokkages ernstiger worden, of als zich een klonter vormt die niet langs de plaque komt, dan krijgt het hart geen bloed meer en er treedt een hartinfarct op.
Vele vooraanstaande wetenschappers hebben op ernstige fouten en leemtes in deze theorie gewezen, beginnend met het feit dat de hartkwalen zich vermeerderde in een periode dat de consumptie van verzadigd vet zich verminderde. “De dieet-hart-opvatting”, zei de vooraanstaande George Mann, “is het grootste schandaal in de geschiedenis van de geneeskunde”.
En het koor van onenigheid groeit verder, zelfs als deze toenemende onhoudbare en niet-verdedigbare theorie wordt toepast op de hele bevolking, beginnende met laag-vet diëten voor opgroeiende kinderen en massa’s medicatie cholesterolverlagende medicijnen voor volwassenen. De functional food wordt als normaal geïntroduceerd. Becel pro-activ verlaagt het cholesterol gehalte; in werkelijkheid voorkomt het de opname van cholesterol. Goed voor je hart en bloedvaten? Maar als het cholesterol niet de schuldige is, wat veroorzaakt dan wel hartkwalen? We weten er niet genoeg over om er iets met zekerheid over te kunnen zeggen, maar we hebben veel aanknopingspunten, en ondanks dat deze punten een gecompliceerd beeld schetsen, hoeft men geen toegewijde wetenschapper te zijn om deze te kunnen ontrafelen, en is het beeld niet zo gecompliceerd dat de consument geen redelijke aanpassingen in de levensstijl zou kunnen maken om zijn kansen te verbeteren.

Wat is hartkwalen?

Coronaire Hartkwalen is niet een enkele op zichzelf staande ziekte, maar een complex aantal ziektes van uiteenlopende etiologie. Een aantal van de bekende oorzaken van hartkwalen zijn schade aan de hartspier of hartkleppen als gevolg van een aangeboren defect, of door ontsteking, en schade die in verband staat met uiteenlopende virale-, bacteriële-, schimmel-, rachitische-, of parasitaire ziektes. Reumatische koorts of syphillus kan tot hartkwalen leiden, alsmede ook genetische of auto-immune storingen waarbij cellulaire proteïnes in de hartspier ontregeld worden, of die enzymen ontwrichten die de cardiale functie aantasten. Dit zijn de meest waarschijnlijke factoren van hartkwalen die in het eerste gedeelte van 20 e eeuw opgetekend werden, toen het percentage infectueuze ziektes hoger lag en antibiotica niet gebruikt werd.
Desondanks waren hartkwalen relatief zeldzaam rond 1900. Maar in 1950 was het de belangrijkste overlijdingsoorzaak en veroorzaakte meer dan 30% van alle overlijdingsgevallen, en deze statistieke lijn is sindsdien alleen maar gestegen. Tegenwoordig overlijden ongeveer 50.000 mensen, in Nederland alleen al per jaar aan de gevolgen van deze kwalen. De gemiddelde leeftijd ligt rond de middelbare leeftijd.

Bekende risicofactoren

Er zijn dozijnen risicofactoren voor hartkwalen. Die factoren die door de orthodoxe medische geneeskunde het meest genoemd worden zijn; hoog bloedcholesterol, roken, gebrek aan beweging, stress en overgewicht. Een hoge cholesterolwaarde is een lichte risicofactor voor mensen met een familiaire hyper-cholesterolemie (chronische cholesterolwaardes die hoger liggen dan 350 mg/dl), maar voor de meeste van ons is er geen groter risico voor hartkwalens bij cholesterolwaardes die “hoog” liggen (boven 300 mg/dl) en die, laag liggen (200 mg/dl) Een factor van duidelijk belang is het roken, wat in allerlei onderzoeken geassociëerd werd met het risico van coronair overlijden, zelfs na correctie van andere risicofactoren. Het is gemakkelijk te speculeren naar het mechanisme waardoor het roken hartkwalen veroorzaakt. De expositie aan rook die vrije radicalen bevat bevordert de groei van de arteriosclerotische plaque. Misschien beperkt chronische koolstofmonoxide het gebruik van zuurstof voor het hart. Maar het beeld zit complexer in elkaar dan simpelweg oorzaak en gevolg. In een meerjarig Brits onderzoek bij duizenden mensen, werd er aan de helft gevraagd om het verzadigd vet en de cholesterol te verminderen, en de hoeveelheid onverzadigde oliën zoals margarine en plantaardige olie te verhogen. Na een jaar hadden degenen op het “goede” dieet 100% meer overlijdingsgevallen dan degenen op het “slechte”dieet, ondanks van het feit dat de mensen op het “slechte” dieet verder gingen met roken.

In een onderzoek van indiase mensen in Bombay en Punjab, bevonden onderzoekers dat de mensen uit Punjab 1/5 van de hartaanvallen hadden ondanks het feit dat ze 8 maal zo veel sigaretten rookten, en terwijl het roken wijd verspreid was rond de eeuwwisseling naar de 20ste eeuw, bestond het myocardiale hartinfarct gewoon niet. Dit suggereert dat er velerlei factoren in traditionele dieten zijn die iemand tegen de negatieve effecten van het roken kunnen beschermen. Dit laat ook de vraag rijzen of de toegevoegde additieven die nu in het sigarettenpapier en de filters gebruikt worden, en veranderingen in het genezingsproces zelf de schadelijke effecten van sigarettengebruik hebben verhoogd. Misschien is de associatie tussen hartkwalen en roken eigenlijk een associatie met een andere factor – stress, biochemische onevenwichtigheden, en voedingsgebreken – die de wens naar het roken scheppen. Vaak worden de mensen nerveus en krijgen overgewicht als ze ophouden met roken, wat een slechte ruil kan zijn: de ene risicofactor wordt ingeruild voor twee andere risicofactoren.
Het ontbreken van regelmatige lichamelijke activiteit is een van de meerdere risicofactoren die zich consequent heeft uitgewezen. In alle onderzoeken wordt regulaire lichamelijke activiteit onomkeerbaar in verbinding gebracht met het overlijden aan hartkwalen, en lichamelijke activitet is de enigste factor die zich als beantwoordend aan de dosis heeft uitgewezen in de proefnemingen.
Ons innerlijk gevoel vertelt ons waarom oefening gezondheidsbevorderend kan zijn. Als we oefenen dan klopt ons hart vlugger, de bloedvaten verwijden zich om in meer zuurstof te kunnen voorzien en de arteriële bloedstroom verbetert.
Gebrek aan oefening kan ook een risicofactor zijn omdat het een kenmerk is van iets anders dan wat de werkelijke oorzaak is. Mensen die bijvoorbeeld overgewicht hebben, zijn minder geneigd om wat aan beweging te doen. Voorspoedig levende mensen hebben meer vrije tijd om oefeningen te doen dan diegenen die vele uren moeten werken om de eindjes aan elkaar te kunnen knopen – en we weten dat hartkwalenn in de westerse landen vaker voorkomt onder de arme mensen. Door diëtische factoren kunnen mensen minder geneigdzijn te bewegen. Een interessante ontdekking in het onderzoek van Framingham was dat diegenen die het meest verzadigde vet en het meeste cholesterol aten, het meest lichamelijk actief waren. Ze wogen ook het minste en hadden de laagste serum cholesterolwaardes! Ons innerlijk gevoel vertelt ons wanneer overgewicht een risiscofactor kan zijn. Mensen die overgewicht hebben zijn minder geneigd te bewegen. Ze eten waarschijnlijk grote hoeveelheden geraffineerd voedsel wat wel een hoop caloriëen levert, echter maar weinig voeding. Ze kunnen ook chemische onevenwichtigheden hebben die niet alleen tot overgewicht bijdragen maar ook tot enkele van de vele aspecten van hartkwalen, zoals de neiging om bloedklonters te vormen.
Veel doktors hebben vastgesteld dat een hartaanval optreedt in de maanden na een zwaar emotioneel trauma – het verlies van een partner of een goede vriend, bankroet, teleurstelling, etc. We weten dat verdriet vele aspecten in de lichaamschemie verandert, en het ons meer ontvankelijk maakt voor allerlei soorten ziektes – niet gewoon alleen maar hartkwalen maar ook kanker, allergiëen, tuberculose, etc. Maar de mensheid heeft altijd al verlies en verdriet geleden. De vraag is waarom trauma’s tegenwoordig hartkwalen veroorzaken, en in 1900 niet. Alhoewel de bekende risicofactoren niet de onderliggende oorzaken hoeven te zijn, lijkt het verstandig om regelmatig wat te bewegen, om niet te roken, om een ongeveer goed lichaamsgewicht aan te houden en stress te minimaliseren. Ongelukkigerwijs is het vermijden van deze riscofactoren geen garantie. We kennen allen wel slanke niet-rokende, actieve succesvolle personen die een hartkwalen kregen – inclusief atleten die vele uren lang gejogd hebben. En stress kan niet altijd vermeden worden.
We verloren allen ons gezicht en daagden verder uit. De vraag is, hoe gaan we met het lichaam om, om op een manier met stress om te gaan dat dit de impact er van op het lichaam minimaliseert?

Cholesterol – de beste vriend van je lichaam

Cholesterol is het reparatie-materiaal van het lichaam. Littekenweefsel bevat hoge waardes cholesterol. Als je aders geïrriteerd zijn of scheurtjes hebben, dan is er de cholesterol om de schade te herstelen. Samen met het verzadigd vet, geeft de cholesterol aan de celmembraan van onze cellen de noodzakelijke stevigheid en stabiliteit. Als het dieet een excessieve hoeveelheid aan meervoudig onverzadigde vetzuren bevat, dan vervangen deze de verzadigde vetzuren in het celmembraan, zodat de celwanden eigenlijk kwabbig slap worden. Als dit gebeurt, dan wordt er cholesterol van uit het bloed naar de weefsels “gedreven” om deze een structurele intergiriteit te geven. Dit is waarom de bloedcholesterolwaardes tijdelijk omlaag gaan als we verzadigde vetten in het dieet vervangen door meervoudig onverzadigde olie, terwijl dat de totale waardes van het cholesterol in het lichaam in feite zelfs verhoogt.
Cholesterol functioneert als voorloper van vitale costicosteriden, hormonen die ons helpen om te gaan met stress en het lichaam beschermen tegen hartkwalen en kanker; en als voorloper van de geslachtshormonen zoals androgeen, testosteron, oestrogeen en progesteron. Cholesterol is ook een voorloper van de vitamine D en de galzouten. Gal is er voor de vertering en assimilatie van vetten in het dieet.
Recent onderzoek laat zien dat cholesterol functioneert als een anti-oxidant. Dit is waarschijnlijk de verklaring voor het feit dat de cholesterolwaardes met de leeftijd omhoog gaan. Cholesterol beschermt ons als een anti-oxidant tegen schade door vrije radicalen die tot hartkwalen en kanker leidt.
Cholesterol is nodig voor de juiste functie van de serotonine-receptoren in de hersenen. Serotonine is de natuurlijke “voel-goed”-chemische stof van het lichaam. Er is een relatie tussen lage cholesterolwaardes en agressief gewelddadig gedrag, depressies en suïcide. Moedermelk is bijzonder rijk aan cholesterol en bevat een speciaal enzyme wat de baby helpt deze voedingsstof te assimileren. Babies en kinderen hebben cholesterolrijk voedsel nodig door hun groei-jaren heen om de juiste ontwikkeling van de hersenen en het zenuwsysteem te verzekeren. Diëtisch cholesterol speelt een belangrijke rol in het behouden van de gezondheid van de darmwand. Dit is waarom vegetarische laagvethoudende diëten kunnen leiden tot het lekkende darmsyndroom en andere darmstoringen. Mannen die cholersterolwaardes hebben van hoger dan 350 mg/dl hebben een klein beetje meer risico op een hartkwaal. Voor vrouwen is er geen groter risico voor hartkwalen, zelfs als de waardes zo hoog liggen als 1000 mg/dl. In feite ligt het overlijden voor vrouwen met een laag cholesterol hoger dan voor vrouwen met een hoog cholesterol.
Cholesterolmetingen zijn niet accuraat. Ze verschillen naar gelang de tijd van de dag, wanneer de patiënt zijn laatste maaltijd heeft gegeten, naar gelang hoeveel stress dat deze heeft, en naar gelang het type test wat er gebruikt wordt. Testen voor HDL en LDL zijn in het bijzonder inaccuraat.

Het ABC van Voedings Deficienties

In 1930 publiceerde Dr. Weston Price een interesssant artikel in het Journal of the American Dental Society.
Jarenlang heeft Dr. Price de hoeveelheid vitamine A en D in botervet geanaliseerd. Hij noteerde dat deze voedingsstoffen overvloedig voorkwamen in de lente en de herfst, als de koeien beschikking hadden over vlug groeiend groen gras. Gedurende de winter en de zomer maanden, verminderden deze vitamines in het botervet, of ze verdwenen helemaal. Dr Price bracht in de locale hospitalen ook het aantal overlijdingsgevallen als gevolg van hartaanvallen in kaart. Toen hij deze twee tabelgegevens tegelijkertijd noteerde, vond hij dat het overlijden aan hartinfarct onomkeerbaar proportioneel gekoppeld stond aan het vitaminegehalte in de boter. Met andere woorden, als het vitaminegehalte hoog was, dan was het overlijdingsaantal aan hartkwalen laag; en als de voedingsstoffenwaardes laag lagen in de winter en de zomer, dan was het overlijdingsgetal aan hartkwalen hoog. Hij vond dit patroon in vele verschillende gebieden, zelfs in gebieden in het verre noorden waar alleen maar een vitaminepiek was in de midzomer, vanwege het kort groeiende seizoen.
Hartkwalen-onderzoekers hebben de rol van vitamine A en D in de bescherming van het hart grotendeels genegeerd, waarschijnlijk omdat deze vetoplosbare vitamines gevonden worden in het voedsel wat zij gedemoniseerd en verworpen hebben – het dierlijk vet. Toch spelen beide voedinggsstoffen belangrijke rollen in de lichaamschemie, principiëel als catalisator voor proteïne en mineralen-absorptie. Beide voedingsstoffen ondersteunen de endocrine functie en beschermen tegen ontsteking. Vitamine A is nodig voor de omzetting van cholesterol naar stereoïde-hormonen, en in feite wordt het vlug opgebruikt tijdens stress.
Cholesterolverlagende medicijnen verhogen de lichaamsbehoefte aan vitamine A. Vitamine D helpt hoge bloeddruk te voorkomen en beschermt tegen spasmes. Omdat vitamine D nodig is in de absorptie van calcium, draagt het bij tot een gezond zenuwsysteem en helpt hartritmestoringen te voorkomen. In de 1960er jaren claimden Wilfred en Evan Sute dat ze bij CHD-patienten de terugkeer van problemen konden voorkomen door de verstrekking van vitamine E. Ze stippelden uit dat een gebrek aan vitamine E in het amerikaanse dieet gedeeltelijk het maalproces als oorzaak heeft wat de hoog aan bederf onderhevige tarwekiem verwijdert, een beduidende bron van vitamine E. Hoge waardes aan omega-6 vetzuren van plantaardige oliëen kan de lichaamsbehoefte aan vitamine E laten stijgen. Vitamine E is een anti-oxidant dat de schade van vrije radicalen op het cellulair nivo kan voorkomen, en het speelt een essentiële rol in de cellulaire ademhaling, in het bijzonder van de hartspieren. Vitamine E maakt het voor deze spieren en zenuwen mogelijk om met minder zuurstof toe te komen. Het bevordert de uitzetting van de bloedvaten en verhindert de stolling en klontering van het bloed. Dr. Linus Pauling, beroemd van zijn werk over vitamine C, vermoedde vitamine C-gebrek als een mogelijke oorzaak van CHD. Een 6- jarig onderzoek in Finland bracht lage bloedwaardes van vitamine C in verband met een verhoogd risico op hartkwalen gedurende daaropvolgende jaren. Vitamine C beschermt als anti-oxidant tegen de schade van vrije radicalen. Het heeft het effect van het zuurstofmetabolisme effectiever te maken en kan ook helpen om klontervorming te voorkomen. Vitamine C is essentiëel voor de reproductie van collageen en beschermt daarom de inte-griteit van de celwand. Vitamine C wordt vlug verbruikt gedurende periodes van stress. De onderzoeker Kilmer McCully heeft een positief verband vastgesteld tussen gebrek aan foliumzuur, B6 en B12 en de hevigheid van het verharden en stijfheid van de bloedvaten, zoals ook het opbouwen van pathogene plaque. Vitamine B6 en B12 worden bijna uitsluitend gevonden in dierlijke producten – het voedsel wat de voorstellers van de vet-hypothese ons proberen te laten vermijden. Een andere voedingsstof die gevonden wordt in dierlijke producten, in het bijzonder in rood vlees en organisch vlees, is het co-enzyme Q10, dat dient als anti-oxidant en als brandstof voor de mitochondria in de cellen. In het lichaam is Q10 het meest geconcentreerd in de cellen van de hartspier. Het blijkt hulpvol te zijn in het verminderen van ontstekingen en werd succesvol gebruikt in de behandeling van hartkwalen. Cholesterolverlagende medicijnen vergroten de lichaamsbehoefte aan het co-enzyme Q10. Een gebrek aan bepaalde mineralen heeft zich ook al aangeduid als mogelijke oorzaak van hartkwalen. Volgens Dr. Roger Williams resulteert een inadequate voorziening van magnesium in de vorming van klonters en draagt bij tot calcium-afzettingen in de bloedvaten. Patiënten die een hartaanval hadden verbeterden hun overlevingskansen van 50 tot 82% als ze in de eerste 24 uur na een myocardisch infarct intraveneus magnesium kregen toegediend. Er spelen ook vele andere mineralen een rol in de cardiovasculaire gezondheid. Zo bevatten bijvoorbeeld koper en zink de enzymen die het lichaam gebruikt om vrije radicalen onschadelijk te maken en dat helpt gezond colageen te scheppen. Deze mineralen worden het gemakkelijkst via dierlijk voedsel geassimileerd. Ook werd een gebrek aan selenium in verband gebracht met hartkwalen, en met de ziekte van Keshan, en wordt gekarakteriseerd door fibrotische stoornissen van het hart. Tezamen met vitamine E, werd selenium succesvol gebruikt om angina-aanvallen te reduceren of te elimineren. Het grootste deel van de bodem van Finland is deficiënt aan selenium, wat voor een deel aan het feit kan bijdragen dat de hartkwalen in dat land hoog ligt. Een nationaal programma om selenium aan de grond toe te voegen wat begonnen werd in 1985 kan een gedeeltelijke verklaring voor de afname van hartkwalen in Finland geven (alhoewel de afname begon voordat het selenium-verrijkingsprogramma werd ingesteld). Het is gemakkelijk te zien dat, ten spijte van alles wat we hebben, het eigenlijke voedingsstoffengehalte van ons voedsel is teruggelopen gedurende de laatste 70 jaar. Een aantal onderzoekers hebben de afname van de mineralen in onze bodem in kaart gebracht en vastgesteld dat dit het gevolg is van onze manier van hoe we op die grond boeren en daar mee omgaan. De meeste hedendaagse melk in de VS komt van koeien die behuisd zijn en in melkstallen staan. Ze worden met droog voer gevoerd en hebben nog nooit het gras gezien, hun lichamen moeten grote hoeveelheden vitamine A en D zelf aanmaken. Geïsoleerde isomeers van vitamine D worden er dan aan de melk toegevoegd in een poging om deze situatie te rectificeren. Verwerkt voedsel, gewoonlijk gebaseerd op suiker, witte bloem en plantaardige olie, heeft veel voedingsrijk voedsel vervangen wat in het verleden regelmatig werd gegeten. Er zijn maar enkele mensen die nog een maal per week lever eten of die levertraan nemen zoals hun voorouders dat deden. Noch gebruiken ze spek, wat een andere bron is van vitamine D. Varkens kunnen net zoals mensen door de zon hun huid verbranden en slaan daarom de voedingsstof in hun vetlaag op. Varkens die binnenshuis opgroeien zullen sterven als ze geen expositie aan het UV-B licht krijgen, de golflengte van de vitamine D productie. Vijftig jaar geleden droeg spek waardevolle voedingsstoffen toe aan het amerikaanse dieet. Maar er zijn maar weinig mensen die het vandaag nog gebruiken. Het probleem is om deze aanwijzingen en theroriën in solide wetenschappelijk onderzoek om te zetten. Omdat vitamines en mineralen synergetisch werken is het onmogelijk om hun effecten accuraat als aparte entiteiten te bepalen. Zo zijn bijvoorbeeld vitamine A en D nodig voor de calcium- en magnesiumabsorptie; vitamine C werkt samen met vitamine E, en vitamine E werkt samen met selenium. En verder is het afhankelijk van veel factoren welke voedingsstoffen er worden geabsorbeerd. Fytinezuur en oxaalzuur in plantaardig voedsel zoals bijvoorbeeld in soya en bepaalde rauwe groenten, kunnen de absorptie van veel mineralen blokkeren.

Deel 2 en de referenties kunt u in de volgende bijlage van Beyond Medicine vinden.

DELEN