Co-enzym Q10

DELEN

Co-enzym Q10

helpt om gezond en vitaal te blijven, vooral bij het ouder worden

Co-enzym Q10 is een bestanddeel van elke levende cel.

Co-enzym Q10 wordt werkelijk in elke cel van ons lichaam aangetroffen. Co-enzym Q10 is een natuurlijke stof die door ons lichaam (de lever) zelf wordt gemaakt. Toen het in 1957 werd ontdekt noemden wetenschappers het ubiquinon, omdat het in de natuur ubiqitair (alomtegenwoordig) was. Het wordt in feite in alle levende wezens aangetroffen. Het co-enzym is werkzaam in de energie productie van de cellen. Het helpt enzymen (vandaar co-enzym) bij het maken van ATP. ATP is een stofje waarin in het lichaam (chemische) energie wordt opgeslagen in de vorm van fosfaten (P). De metabolische route waarin dit gebeurt is de oxidativie foforyleing. Hoe meer Q10 er in de cellen aanwezig is, hoe beter de energie- huishouding van de cellen zal zijn. Naarmate een mens ouder wordt neemt het vermogen van de lever om Q10 te maken af en kan er een tekort aan dit co-enzym ontstaan. We raken dan sneller vermoeid, onze vitaliteit loopt terug, en de weerstand van ons lichaam begint af te nemen, waardoor we sneller ziek worden.
En niet voor niets: zonder co-enzym Q10 is er geen energievorming in de cel mogelijk en sterft de cel. Normaliter produceert het lichaam zelf de benodigde co-enzym Q10. Daarnaast komt co-enzym Q10 in kleine hoeveelheden voor in allerlei voedingsmiddelen. De aanmaak van co-enzym Q10 kan lager zijn dan de behoefte bij allerlei ziekten, overgewicht, stress, het gebruik van bepaalde medicijnen, een onvolwaardige voeding en aangeboren of verworven stoornissen in de aanmaak van co-enzym Q10. Bovendien neemt bij iedereen de lichaamseigen aanmaak van co-enzym Q10 geleidelijk af met het vorderen van de leeftijd. Organen en weefsels die veel energie verbruiken zoals het hart, de alvleesklier, nieren, het immuunsysteem, het zenuwstelsel en spieren bevatten in verhouding veel co-enzym Q10. Deze structuren gaan als eerste minder goed functioneren als de aanmaak van co-enzym Q10 onvoldoende is. Met Co-enzym Q10 kan het nodige tegenwicht geboden worden. Het is aangetoond dat co-enzym Q10 goed wordt opgenomen uit supplementen. In sojaboonolie opgeloste co-enzym Q10 heeft een vergelijkbare biologische beschikbaarheid als co-enzym Q10 in een complexe geëmulgeerde vorm.

Co-enzym Q10 bij hart- en vaatziekten

Co-enzym Q10 is een uitstekend supplement voor mensen met hart- en vaataandoeningen. Co-enzym Q10 ondersteunt de pompwerking van de hartspier door verbetering van de energieproductie in de hartspiercellen en biedt het hart daarnaast bescherming tegen oxidatieve beschadiging. Omdat het hart veel energie verbruikt is het erg gevoelig voor een co-enzym Q10 tekort. Co-enzym Q10 voorkomt oxidatie van LDL-cholesterol (low density lipoprotein), een belangrijke stap in het proces van aderverkalking, en vermindert bovendien de bloedviscositeit. Doordat co-enzym Q10 zorgt voor recycling van vitamine E komt deze opnieuw beschikbaar als antioxidant.Ziekten en situaties waarbij suppletie met co-enzym Q10 zinvol is:

  • Kransvatziekte en hartinfarct: mensen die binnen drie dagen na een infarct co-enzym Q10 gaan innemen verbeteren hun prognose aanzienlijk;
  • Cardiomyopathie: co-enzym Q10 verbetert de samentrekking van de hartspier;
  • Hartfalen (decompensatio cordis): hoe groter het co-enzym Q10 tekort des te ernstiger de klachten bij harfalen (zoals cyanose, hartritmeproblemen, oedeem, zweten, kortademigheid). De therapeutische werkzaamheid van co-enzym Q10 bij hartfalen is wetenschappelijk aangetoond;
  • Angina pectoris: co-enzym Q10 beschermt het hartweefsel tegen ischemie en verbetert de conditie zodat er minder snel anginaklachten optreden bij lichamelijke inspanning.

Hartritmestoornissen

Preventie van adriamycine-geïnduceerde (oxidatieve) beschadiging van het hart: dit chemotherapeuticum is evenals andere anthracyclines toxisch voor het hart en andere weefsels door het genereren van vrije radicalen.
Hartoperatie: suppletie met co-enzym Q10 verbetert de conditie van het hart, vermindert de ischemie-reperfusieschade door de operatie, verkleint de kans op hartritmestoornissen en ondersteunt het herstel. Overigens beschermt co-enzym Q10 alle lichaamscellen tijdens een (relatief) zuurstoftekort, bijvoorbeeld tijdens een verblijf in het hooggebergte en bij long- en vaataandoeningen.
Mitraalklepprolaps: co-enzym Q10 verbetert de conditie van het hart in de situatie waarin de linker hartklep uitpuilt in de linker hartboezem.
Hoge bloeddruk: co-enzym Q10 bevordert een normale bloeddruk. Dit is uit diverse wetenschappelijke studies gebleken. Co-enzym Q10 reguleert de bloeddruk op een natuurlijke, veilige manier zonder bijwerkingen.
Atherosclerose en hyperlipidemie: co-enzym Q10 helpt bij het verlagen van het cholesterol- en lp(a)-gehalte (lipoproteïne-A) en gaat LDL-oxidatie tegen. Het gunstige HDL-cholesterol (high density lipoprotein) daarentegen neemt toe. Statines en gemfibrozil, veelgebruikte medicijnen tegen een te hoge cholesterolspiegel verlagen de lichaamseigen aanmaak van co-enzym Q10 juist.

Co-enzym Q10 bij insulineresistentie, syndroom X en diabetes

Co-enzym Q10 heeft een positief effect op diverse aspecten van het metabool syndroom X (insulineresistentie syndroom) en diabetes type 2: het helpt bij het verlagen van een verhoogde bloeddruk, verbetert de bloedsuikerregulatie, ondersteunt de insulinewerking, verbetert afwijkende spiegels van bloedvetten en vermindert oxidatieve stress. Vermoedelijk draagt degeneratie van mitochondria in de insulineproducerende bètacellen bij aan het ontstaan van diabetes type 2. Co-enzym Q10 ondersteunt de bètacelfunctie en de insulineproductie door het verbeteren van de conditie van de mitochondria. Daarnaast helpt co-enzym Q10 bij de preventie van diabetescomplicaties.

Co-enzym Q10 bij overgewicht en gebrek aan energie

Co-enzym Q10 ondersteunt het afvallen doordat co-enzym Q10 de verbranding van suikers en vetten verbetert. Uit onderzoek is gebleken dat mensen die veel eten en toch slank blijven over meer co-enzym Q10 beschikken dan mensen die snel aankomen. Bij aanhoudende vermoeidheid kan co-enzym Q10 een extra zetje geven. Co-enzym Q10 geeft meer energie, of iemand nu een zittend bestaan heeft of veel sport.

Co-enzym Q10 ondersteunt de afweer

Infectieziekten en allerlei (ouderdoms) kwalen zijn vaak mede het gevolg van een falend afweersysteem. Als het lichaam onvoldoende co-enzym Q10 maakt tast dit de kwaliteit van het afweersysteem aan. Uit dierexperimenten blijkt dat co-enzym Q10 de fagocytose door macrofagen en de vermeerdering van granulocyten bevordert. De bloedspiegel van co-enzym Q10 is lager bij Aids-patiënten en suppletie met 200 mg co-enzym Q10 per dag verbetert de ratio tussen T-helper- en T-suppressorcellen. Co-enzym Q10 ondersteunt het afweersysteem, vooral wanneer dit chronisch overbelast is.

Co-enzym Q10 beschermt de slijmvliezen

Co-enzym Q10 beschermt en versterkt alle weefsels, waaronder de slijmvliezen en het tandvlees. Co-enzym Q10 helpt bij tandvleesproblemen wanneer een tekort aan co-enzym Q10 een rol speelt. Het beste resultaat wordt wellicht bereikt als co-enzym Q10 direct op het tandvlees wordt aangebracht. Co-enzym Q10 beschermt de maagmucosa door zijn antioxidantwerking. De productie van maagslijm en de snelle celdeling van het maagslijmvlies is afhankelijk van voldoende co-enzym Q10.

Co-enzym Q10 bij neurodegeneratieve aandoeningen en spierziekten

De mitochondria in hersencellen van mensen met de ziekte van Parkinson functioneren niet goed en hebben een laag co-enzym Q10 gehalte. Suppletie met een hoge dosis co-enzym Q10 (1200 mg/dag) kan de progressie van de ziekte van Parkinson in het beginstadium tot 44% vertragen. Resultaat van suppletie is dat de cognitieve functies en motorische vaardigheden minder snel achteruit gaan. Een co-enzym Q10 tekort is gezien bij erfelijke vormen van spierdystrofie, familiaire cerebellaire ataxie, metabole myopathie en de ziekte van Huntington. Vermoedelijk is suppletie met co-enzym Q10 zinvol bij uiteenlopende neurodegeneratieve aandoeningen.

Referenties
1. Weber C, Bysted A, Holmer G. Intestinal absorption of coenzyme Q10 administered in a meal or as capsules to healthy subjects. Nutr Res 1997;17:941-945.
2. Lyon W, Van den Brink O, Pepe S et al. Similar therapeutic serum levels attained with emulsified and oil-based preparations of coenzyme Q10. Asia Pac J Clin Nutr 2001;10(3):212-5.
3. Singh RB, Wander GS, Rastogi A et al. Randomized, double-blind placebo-controlled trial of coenzyme Q10 in patients with acute myocardial infarction. Cardiovasc Drugs Ther 1998;12(4):347-53.
4. Langsjoen PH, Langsjoen PH, Folkers K. Long-term efficacy and safety of coenzyme Q10 therapy for idiopathic dilated cardiomyopathy. Am J Cardiol 1990;65:521-523.
5. Langsjoen H, Langsjoen P, Willis R et al. Usefulness of coenzyme Q10 in clinical cardiology: a long-term study. Mol Aspects Med 1994;15S:S165-75.
6. Sole MJ, Jeejeebhoy KN. Conditioned nutritional requirements and the pathogenesis and treatment of myocardial failure. Curr Opin Clin Nutr Metab Care 2000;3(6):417-24.
7. Sacher HL, Sacher ML, Landau SW et al. The clinical

Dhr. P.K. Breteler

DELEN